انواع جک زیر سقفی؛ راهنمای انتخاب مدل مناسب پروژه - اخبار مشروح

جک های زیر سقفی از نظر شکل سرجک، ارتفاع و تعیینات لوله در مدل های مختلفی ساخته می شوند. انتخاب میان جک صلیبی، U شکل و ساده باید براساس نوع سقف و نحوه قرارگیری تیرهای زیرسازی انجام گردد.

جک زیر سقفی چیست و چه وظیفه ای دارد؟

جک زیر سقفی که با نام های جک سقفی، شمع فلزی یا جک ساختمانی نیز شناخته می گردد، پایه ای فلزی با قابلیت تنظیم ارتفاع است. این تجهیز معمولا از دو لوله داخلی و خارجی، رزوه تنظیم، مهره، پین، کفی و سرجک تشکیل می گردد. جابه جایی لوله داخلی و تنظیم مهره امکان دستیابی به ارتفاع مورد احتیاج و تراز کردن زیرسازی را فراهم می نماید.

بار قالب ابتدا به وسیله تیرهای زیرسازی توزیع و سپس به جک ها و بستر منتقل می گردد. بنابراین ظرفیت یک جک به تنهایی معیار کافی برای ایمنی نیست و آرایش کل سیستم نیز باید آنالیز گردد.

انواع جک زیر سقفی براساس شکل سرجک

تفاوت اصلی مدل های رایج در قسمت بالایی جک است. سرجک تعیین می نماید تیر یا عضو زیرسازی چگونه روی پایه قرار گیرد. سه مدل اصلی عبارت اند از:

جک سقفی صلیبی

در قسمت بالای جک صلیبی، چهار بازوی فلزی به شکل صلیب واقع شده است. این بخش فضای بیشتری برای استقرار تیرک ها یا اعضای افقی زیر قالب ایجاد می نماید و در زیرسازی بسیاری از سقف های تیرچه بلوک و دال بتنی به کار می رود.

جک صلیبی با سر ثابت یا متحرک فراوری می گردد. در مدل ثابت، صلیب به بدنه متصل است؛ اما سرجک مدل متحرک قابلیت جدا شدن دارد. انتخاب بین آن ها به روش زیرسازی و احتیاج پروژه بستگی دارد. بازوهای خمیده یا جوش نامناسب می توانند محل اتکای تیر را ناپایدار نمایند.

جک سقفی U شکل

جک U شکل که در بازار با نام جک عراقی نیز شناخته می گردد، در بالای خود یک سرجک شبیه حرف U دارد. تیر یا پروفیل در فضای میان دو لبه قرار می گیرد و این ساختار به محدود کردن حرکت جانبی عضو تکیه داده شده یاری می نماید.

این مدل زمانی کاربرد دارد که تیر یا پروفیل باید در راستای تعیین قرار گیرد. عرض دهانه U باید با ابعاد عضو زیرسازی سازگار باشد و ناهماهنگی آن نباید با ضربه یا قطعات غیراستاندارد جبران گردد.

جک سقفی ساده

جک ساده فاقد صلیب یا سر U شکل است و معمولا در بالای آن صفحه یا محل اتصال ساده ای دیده می گردد. این مدل برای شرایطی مناسب است که عضو زیرسازی به سرجک اختصاصی احتیاج ندارد یا قطعه دیگری به صورت جداگانه روی جک نصب می گردد.

سادگی ساخت به معنای مناسب بودن این مدل برای تمام سقف ها نیست. نحوه اتکای تیر باید در طرح اجرایی تعیین و احتمال لغزش یا تمرکز بار کنترل گردد.

مقایسه کاربرد مدل های مختلف جک سقفی

هیچ مدلی برای تمام پروژه ها برترین نیست. جک صلیبی برای چیدمان متعارف تیرها، جک U شکل برای نگهداری عضو خطی در راستای تعیین و جک ساده برای جزئیاتی که سرجک جداگانه دارند قابل آنالیز است.

نوع سقف تنها معیار تصمیم گیری نیست. دو پروژه مشابه ممکن است به علت تفاوت ارتفاع، ضخامت دال یا شرایط بستر به جک هایی متفاوت احتیاج داشته باشند. پیش از خرید جک سقفی باید نوع سرجک، ارتفاع بسته و باز، ضخامت لوله، کیفیت رزوه و ظرفیت باربری با نقشه زیرسازی تطبیق داده گردد.

ارتفاع و تعیینات فنی جک چگونه انتخاب می گردد؟

ارتفاع اسمی جک نباید بدون توجه به محدوده تنظیم آن انتخاب گردد. جک در حالت بیش از حد باز، شرایط متفاوتی نسبت به حالت جمع تر دارد و ظرفیت مجاز آن باید براساس اطلاعات فنی فراورینماینده آنالیز گردد. استفاده از قطعات دست ساز برای افزایش ارتفاع یا قرار دادن جک روی آجر و مصالح لق، روش قابل اعتمادی نیست.

ضخامت لوله، قطر بخش نری و مادگی، طول همپوشانی، سلامت پین و کیفیت رزوه بر عملکرد جک اثر دارند. جوش کفی و سرجک نیز باید یکنواخت و بدون ترک باشد. وزن کمتر همواره مزیت نیست و وزن بیشتر هم به تنهایی کیفیت را اثبات نمی نماید.

چه عواملی ظرفیت جک زیر سقفی را کاهش می دهند؟

خمیدگی لوله، خوردگی شدید، ترک جوش، خرابی رزوه و تغییر شکل کفی می توانند عملکرد جک را مختل نمایند. خروج جک از حالت قائم نیز باعث می گردد نیرو به شکل نامناسب به بدنه وارد گردد. سطح زیر کفی باید متراکم، تراز و دارای توان کافی برای تحمل بار باشد؛ در بسترهای ضعیف نیز باید از زیرپایه مناسب برای توزیع فشار استفاده گردد.

فاصله جک ها برای همه سقف ها ثابت نیست و به بار سقف، ضخامت بتن، دهانه، فاصله تیرها و ظرفیت جک وابسته است. در ارتفاع زیاد یا بار سنگین نیز ممکن است استفاده از داربست مدولار و مهاربندی طراحی شده ضرورت پیدا کند.

نکات ضروری پیش از نصب و بتن ریزی

پیش از نصب، تمام جک ها باید از نظر صاف بودن لوله، سلامت مهره و رزوه، شرایط پین، جوش ها و کفی کنترل شوند. پس از چیدمان نیز شاقول بودن پایه ها، تراز تیرها، فاصله جک ها و استحکام بستر آنالیز می گردد. هیچ جکی نباید روی سطح شیب دار، مصالح سست یا پایه موقت ناپایدار قرار گیرد.

باز کردن جک ها باید پس از رسیدن بتن به مقاومت لازم و طبق نظر مسئول فنی انجام گردد. خارج کردن زودهنگام یا نامنظم پایه ها می تواند باعث ایجاد خیز، ترک یا تمرکز بار در سقف گردد.

انتخاب تامین نماینده؛ فقط قیمت را مقایسه نکنید

قیمت جک به نوع سرجک، ارتفاع، وزن، ضخامت لوله، کیفیت ساخت و قیمت فولاد وابسته است. پیش از سفارش باید اطلاعات سقف، تعداد مورد احتیاج و ارتفاع اجرا در اختیار تامین نماینده قرار گیرد.

در این زمینه، شهرقالب با بیش از 20 سال تجربه در فراوری تجهیزات قالب بندی و پشتیبانی سقف، امکان آنالیز احتیاج پروژه و انتخاب محصول متناسب با شرایط اجرا را فراهم می نماید. دریافت تعیینات فنی روشن، اعلام وزن و ابعاد واقعی و اطمینان از امکان تامین تعداد مورد احتیاج، تصمیم گیری را دقیق تر می نماید.

جمع بندی

انواع جک زیر سقفی شامل مدل های صلیبی، U شکل و ساده هستند و تفاوت اصلی آن ها به شکل سرجک و نحوه نگهداری اجزای زیرسازی مربوط می گردد. مدل مناسب باید براساس نوع تیر، آرایش قالب، ارتفاع سقف، بار واردشده و جزئیات اجرایی انتخاب گردد.

در کنار نوع جک، کیفیت لوله و جوش، سلامت رزوه، ظرفیت باربری، فاصله گذاری، مهاربندی و استحکام بستر نیز اهمیت دارد. انتخاب آگاهانه و کنترل دقیق پیش از بتن ریزی، علاوه بر کاهش دوباره کاری، به حفظ تراز قالب و افزایش ایمنی اجرای سقف یاری می نماید.