عجایب کیهان در لنز دوربین؛ از ستون های آفرینش تا پایکوبی شفق بر فراز ایسلند - اخبار مشروح

01

نفوذ به قلب غبارآلود راه شیری

مرکز کهکشان ما، منطقه ای است که در نور مرئی کاملاً سیاه و نفوذناپذیر به نظر می رسد؛ گویی پرده ای ضخیم از جنس دوده (Soot) جلوی دیدگان ما را گرفته است. اما تلسکوپ فضایی اسپیتزر (Spitzer Space Telescope) با استفاده از آشکارسازهای فروسرخ خود، از این لایه های غبار عبور نموده و متراکم ترین بخش ستاره ای دنیا ما را آشکار نموده است. جالب است بدانید که در مرکز این هیاهوی درخشان، سیاه چاله ابرپرجرم کمان آ (*Sgr A) واقع شده است که گرانش آن تمام این پایکوبی ستاره ای را مدیریت می نماید.

تصویر موزاییکی پیش رو، در واقع ترکیبی از هزاران شات جداگانه است که پهنه ای 900 سال نوری را پوشش می دهد. رنگ های آبی نشان دهنده پیرمردهای کهکشان یعنی ستاره های سردتر هستند، در حالی که لکه های سرخ، سحابی های داغی را نشان می دهند که در حال پختن ستاره های نوزادند. اگر می توانستید با سرعت نور سفر کنید، 26 هزار سال طول می کشید تا از زمین به این نقطه برسید؛ جایی که تراکم ستاره ها به قدری زیاد است که شب های آن هرگز تاریک نمی گردد.

02

خوشه NGC 602؛ جواهری در همسایگی

در حاشیه ابر ماژلانی کوچک (SMC)، خوشه ای جوان و سرکش به نام NGC 602 واقع شده است که تنها 5 میلیون سال سن دارد؛ در مقایسه با عمر 4.5 میلیارد ساله خورشید، این خوشه عملاً یک نوزاد کیهانی محسوب می گردد. تشعشعات شدید ستاره های آبی و داغ مرکز این خوشه، دیواره های غبار اطراف را به عقب رانده و ساختاری شبیه به یک تالار بزرگ ایجاد نموده است. این فرآیند که فرسایش نوری (Photoerosion) نام دارد، باعث شده تا مواد به جامانده در لبه ها فشرده شده و موج نوی از ستاره زایی را شروع نمایند.

نام عامیانه مارمولک پرنده برای سحابی میزبان این خوشه، ریشه در تخیل اخترشناسان آماتور دارد، اما از نظر علمی، این یک آزمایشگاه عالی برای مطالعه تکامل ستاره ای در محیط هایی با فلزینگی (Metallicity) پایین است. برخلاف راه شیری، این منطقه عناصر سنگین کمتری دارد، بنابراین ستاره های آن خالص تر و بزرگ تر رشد می نمایند. تماشای این تصویر مثل این است که به گذشته های دور دنیا، زمانی که کهکشان ها تازه در حال شکل گیری بودند، نگاه کنیم.

03

سحابی CG4؛ هیولای گازی در تعقیب کهکشان

سحابی CG4 که به آن گلبول دنباله دار (Cometary Globule) می گویند، یکی از عجیب ترین اشکال هندسی را در فضای میان ستاره ای دارد. این ابر غلیظ با سری شبیه به دهان یک هیولا و دم به طول 8 سال نوری، به نظر می رسد در حال بلعیدن یک کهکشان مارپیچی است. اما نترسید! این فقط یک خطای دید کیهانی است. آن کهکشان (ESO 257-19) در واقع 100 میلیون سال نوری دورتر است و هیچ ارتباط فیزیکی با سحابی ما ندارد، درست مثل اینکه از دور دستتان را طوری بگیرید که انگار برج ایفل را بلند نموده اید.

دلیل شکل گیری این ساختار هنوز یک معمای علمی است، اما فرضیه غالب این است که بادهای ستاره ای ناشی از انفجارهای ابرنواختری در سحابی بزرگ صمغ، این ابرهای گازی را به این شکل درآورده اند. شوخی روزگار اینجاست که این هیولای ترسناک در دل خود در حال پرورش ستاره های بسیار کوچکی است که روزی ممکن است میزبان سیاراتی شبیه به زمین باشند. واقعاً فضای داخلی این سحابی به قدری سرد است که گازها به جای تابش، نور ستاره های پشت سر خود را کاملاً مسدود می نمایند.

زنگ سرگرمی: وقتی ستاره ها از ما خجالت می کشند!

آیا می دانستید سحابی ها هم مثل ما ممکن است بدعکسی نمایند؟ مثلاً همین سحابی CG4 که شبیه دهان باز است، اگر از یک زاویه دیگر به آن نگاه کنیم، ممکن است شبیه به یک دمپایی ابری بزرگ به نظر برسد! یا مثلاً در سحابی مورچه، دانشمندان ابتدا فکر می کردند ستاره مرکزی آن در حال منفجر شدن است، اما بعداً فهمیدند این ستاره فقط دارد با سرعت خیلی زیاد دور خودش می چرخد و گازها را مثل یک آب پاش چرخان به اطراف پرت می نماید. کیهان واقعاً جای عجیبی است؛ جایی که یک توده گاز می تواند همزمان هم شبیه به یک هیولای فضایی باشد و هم شبیه به یک همبرگر نیم خورده!

04

ستون های پلیکان و جت های هربیگ-هارو

سحابی پلیکان (Pelican Nebula) منطقه ای است که در آن جنگی تمام عیار میان نور و غبار در جریان است. جت های موسوم به هربیگ-هارو (Herbig-Haro objects) که در تصویر دیده می شوند، در واقع فواره های گازی بسیار داغی هستند که از قطبین ستاره های نوزاد با سرعت صدها کیلومتر بر ثانیه شلیک می شوند. این فواره ها وقتی به ابرهای غبار اطراف برخورد می نمایند، باعث درخشش آن ها شده و منظره های شبیه به نیزه های نورانی در دل تاریکی ایجاد می نمایند.

نکته جالب اینجاست که این سحابی همراه با همسایه اش، سحابی آمریکای شمالی، در واقع یک ابر گازی واحد هستند که به وسیله یک نوار غبار تیره از هم جدا شده اند. اخترشناسان برای ثبت این تصویر از فیلترهای باریک باند (Narrowband) استفاده نموده اند تا اتم های مختلف را با رنگ های مجزا نشان دهند؛ مثلاً اکسیژن یونیزه شده به رنگ آبی و هیدروژن به رنگ سرخ. این تفکیک رنگی به ما کمک می نماید تا بفهمیم کدام بخش های سحابی در حال داغ شدن و کدام بخش ها در حال فروپاشی برای ساخت منظومه های نو هستند.

05

ابر عدسی وار و فریب فضاپیمایی

گاهی اوقات پدیده های جوی زمین چنان با اجرام سماوی ترکیب می شوند که خطای دید عجیبی ایجاد می نمایند. ابرها عدسی وار (Lenticular clouds) که معمولاً بر فراز قله ها شکل می گیرند، به دلیل ساختار طبقه به طبقه و صیقلی شان، قرن هاست که با بشقاب پرنده ها اشتباه گرفته می شوند. در این تصویر، حضور همزمان هلال ماه و سیاره زهره در کنار این ابر، حسی از یک دیدار فرازمینی را القا می نماید. این ابرها زمانی شکل می گیرند که هوای مرطوب روی یک مانع کوهستانی جریان یابد و امواج ایستاده ایجاد کند.

عکاس این صحنه در جزیره مادیرا (Madeira)، با زیرکی از یک شکست در برنامه ریزی (ابری شدن هوا) یک فرصت هنری ساخته است. جالب است بدانید سیاره زهره که در تصویر می بینید، داغ ترین سیاره منظومه شمسی است و با وجود اینکه از خورشید دورتر از عطارد است، به دلیل اثر گلخانه ای شدید، دمایی کافی برای ذوب کردن سرب دارد. تماشای این آرامش ظاهری در عکس، تضاد عجیبی با واقعیت خشن و جهنمی سطح زهره دارد.

06

پایکوبی محور زمین؛ وقتی نسر واقع قطبی می گردد

آیا می دانستید ستاره قطبی (Polaris) همواره راهنمای گم شدگان نبوده است؟ زمین مثل یک فرفره در حال تلوتلو خوردن است؛ پدیده ای که به آن حرکت تقدیمی (Precession) می گوییم. این حرکت باعث می گردد محور چرخش زمین در یک چرخه 26 هزار ساله، دایره ای بزرگ را در آسمان ترسیم کند. حدود 12 هزار سال دیگر، ستاره درخشان نسر واقع (Vega) در صورت فلکی شلیاق، به قطب شمال آسمان نزدیک می گردد و جای ستاره قطبی فعلی را می گیرد. این یعنی صورت های فلکی که امروز می شناسیم، برای نوادگان دور ما کاملاً جابجا خواهند شد.

تصویر رد ستارگان (Star Trails) که در اینجا می بینید، در واقع یک شبیه سازی هوشمندانه است. عکاس با استفاده از سیستم های ردیاب، توانسته منظره ای را خلق کند که انسان های سال 14000 میلادی خواهند دید. نسر واقع یکی از مهم ترین ستاره ها برای اخترشناسان است و اولین ستاره ای بود که (به جز خورشید) از آن عکس برداری شد. این ستاره به قدری سریع دور خودش می چرخد که در استوا برآمده شده و شکلی شبیه به تخم مرغ پیدا نموده است؛ حقیقتی که در عکس های معمولی هرگز دیده نمی گردد!

07

سحابی مورچه؛ میراث یک مرگ نامتقارن

سحابی مورچه (Ant Nebula - Mz 3) یکی از بزرگترین چالش ها برای نظریات کلاسیک تکامل ستاره ای است. وقتی ستاره ای شبیه خورشید می میرد، انتظار می رود لایه های بیرونی خود را به صورت کروی دفع کند، اما اینجا ما با یک ساختار دو قطبی و پیچیده روبرو هستیم. طول این مورچه کیهانی حدود یک سال نوری است و گازها با سرعت خیره نماینده 3.5 میلیون کیلومتر بر ساعت به بیرون پرتاب می شوند. برخی اخترشناسان معتقدند یک ستاره همدم پنهان با گرانش خود، این خروجی را به شکل دو لوب (Lobe) متقارن درآورده است.

مطالعه این سحابی مثل نگاه کردن به یک گوی بلورین برای پیش بینی آینده خورشید ماست. حدود 5 میلیارد سال دیگر، منظومه شمسی هم ممکن است منظره ای مشابه (البته شاید نه به این پیچیدگی) ایجاد کند. میدان های مغناطیسی قدرتمند در مرکز این سحابی، مثل یک شتاب دهنده ذرات عمل می نمایند و گازهای یونیزه را به فضا تزریق می نمایند. نامگذاری آن به عنوان مورچه هم صرفاً به خاطر شباهت ظاهری در تلسکوپ های زمینی است؛ وگرنه در مقیاس کیهانی، این یکی از خشن ترین نقاط کهکشان است.

زنگ سرگرمی: نگهبانان قطبی یا بستنی های غول آسا؟

در لاپلند فنلاند، درختان در زمستان به شکلی در می آیند که انگار ارواح سفیدپوش یا نگهبانان فضایی هستند. اما حقیقت خنده دارتر است؛ این درختان بخت برگشته زیر بار چند تن برف و یخ کمر خم نموده اند و به شکلی درآمده اند که محلی ها به آن ها تیکو (Tykky) می گویند. اگر یکی از این درختان ناگهان تکانی بخورد و برفش را بتکاند، احتمالاً عکاس بیچاره از ترس سکته می نماید! جالب است که در همین عکس، کمربند زهره در افق دیده می گردد؛ پدیده ای که ربطی به سیاره زهره ندارد و در واقع سایه خودِ زمین است که روی جو افتاده است. یعنی همزمان هم داریم زمین را می بینیم و هم درختانی که ادای آدم فضایی ها را در می آورند!

08

خوشه سنبله؛ کلان شهری از کهکشان ها

خوشه سنبله (Virgo Cluster) نزدیک ترین ابرخوشه کهکشانی به ماست و به قدری بزرگ است که راه شیری و کل گروه محلی ما را با نیروی گرانش خود به سمت خود می کشد. این منطقه شامل بیش از 2000 کهکشان است که در فضای میان آن ها، گازهای فوق داغی با دمای میلیون ها درجه وجود دارد که فقط در طیف پرتو ایکس (X-ray) دیده می شوند. کهکشان M87 که در این خوشه واقع شده است، همان کهکشانی است که اولین تصویر از افق رویداد سیاه چاله ابرپرجرم آن در سال 2019 ثبت شد.

در این تصویر، کهکشان هایی مثل چشم های مارکاریان را می بینید که در حال تعامل گرانشی با یکدیگر هستند. این برخوردها باعث کشیده شدن بازوهای کهکشانی و فوران ستاره زایی می گردد. نکته حیرت انگیز این است که بیشتر جرم این خوشه نه در کهکشان ها و نه در گازهای مرئی، بلکه در ماده تاریک (Dark Matter) نهفته است. بدون ماده تاریک، این کلان شهر کهکشانی نمی توانست انسجام خود را حفظ کند و اعضای آن در فضای بیکران پراکنده می شدند.

09

ایستگاه فضایی؛ بالکن انسانی رو به کیهان

اتاقک کوپولا (Cupola) در ایستگاه فضایی بین المللی (ISS)، گران قیمت ترین و زیباترین پنجره ای است که بشر تا به حال ساخته است. این سازه هفت پنجره ای نه تنها برای راهنمایی بازوی رباتیک کانادارم 2 (Canadarm2) حیاتی است، بلکه تنها جایی است که فضانوردان می توانند به صورت پانوراما زمین را تماشا نمایند. ایستگاه با سرعت 27 هزار کیلومتر بر ساعت حرکت می نماید، یعنی فضانوردان در هر شبانه روز 16 بار طلوع و غروب خورشید را می بینند.

زندگی در این فلز پرنده، چالش های بیولوژیکی عجیبی دارد؛ مثلاً به دلیل نبود گرانش، قد فضانوردان تا 5 سانتی متر بلندتر می گردد و عضلات قلبشان تغییر شکل می دهد. این تصویر که در سال 2015 ثبت شده، یادآور این است که ما تنها گونه ای هستیم که توانسته ایم از گهواره زمین خارج شویم و به تماشای خانه خود از بیرون بنشینیم. بازوی رباتیکی که در عکس می بینید، در واقع نقش دست ایستگاه را دارد و فضاپیماهای باری را که به دیدار ISS می آیند، شکار می نماید.

10

ستون های آفرینش؛ بازگشت قهرمانانه هابل

هیچ تصویری در تاریخ نجوم به میزان ستون های آفرینش (Pillars of Creation) در سحابی عقاب مشهور نیست. این ستون های غول آسا که از گاز هیدروژن سرد و غبار ساخته شده اند، در واقع مهدهایی برای تولد ستاره ها هستند. تصویری که در سال 2015 به مناسبت 25 سالگی هابل گرفته شد، جزئیاتی بسیار دقیق تر از نسخه کلاسیک سال 1995 را نشان می دهد. بلندترین ستون در این عکس حدود 4 سال نوری ارتفاع دارد؛ یعنی از اینجا تا نزدیک ترین ستاره به خورشید (آلفا قنطورس)!

نکته دراماتیک اینجاست که برخی اخترشناسان معتقدند این ستون ها ممکن است در واقعیت دیگر وجود نداشته باشند! شواهدی از یک انفجار ابرنواختری در نزدیکی آن ها دیده شده که احتمالاً 6000 سال پیش آن ها را نابود نموده است. اما چون سحابی 6500 سال نوری از ما فاصله دارد، ما هنوز در حال تماشای نوری هستیم که پیش از تخریب از آن ها ساطع شده است. ما عملاً در حال تماشای یک شبح کیهانی هستیم که تا 500 سال دیگر از آسمان ما محو خواهد شد. این قدرت سفر در زمان است که نجوم به ما هدیه می دهد.

جمع بندی نهایی

کیهان، فراتر از یک فضای تهی، تابلویی زنده و پویاست که هر لحظه در حال بازنویسی قوانین خود است. از ستون های آفرینش که میراث گذشته های دور را به دوش می کشند تا ایستگاه فضایی که نماد پیشروی جسورانه انسان است، همگی نشان از پیوستگی ما با اتم های ستارگان دارند. درک این مفاهیم، فراتر از لذت بصری، نوعی خضوع علمی را در ما بیدار می نماید؛ چرا که می آموزیم ما نه مرکز دنیا، بلکه ناظرانی خوش شانس در یک سمفونی بزرگ کهکشانی هستیم. هر تصویر، دریچه ای است به سوی پاسخ به بزرگترین پرسش های هستی و یادآور این نکته که ما، بخشی از کیهان هستیم که به خودآگاهی رسیده تا زیبایی های خودش را ستایش کند.

ستاره ها در مرکز کهکشان راه شیری

غبار و گاز مرکز راه شیری را از چشم تلسکوپ های نوری پنهان نموده است اما در این تصویر تماشایی، دوربین های فروسرخ تلسکوپ فضایی اسپیتزر به درون این غبارها نفوذ نموده اند و ستاره های منطقه مرکزی و پرجمعیت کهکشان را آشکار نموده اند. این تصویر موزاییکی با رنگ های مصنوعی ستاره های پیرتر و سردتر را با رنگ آبی نشان می دهد؛ ابرهای غبارآلود با درخشش سرخ نمایان گر ستاره های داغ و جوان در سحابی ها هستند. اما به تازگی کشف شده است که مرکز کهکشان - در فاصله 26 هزار سال نوری از ما در صورت فلکی قوس - توانایی شکل دادن ستاره های نو را دارد. در فاصله ای که مرکز راه شیری با زمین دارد، این تصویر در حدود 900 سال نوری را پوشش می دهد.

NGC 602 در سحابی مارمولک پرنده

در نزدیکی ابر ماژلانی کوچک - کهکشانی که قمر راه شیری است و 200 هزار سال نوری از ما فاصله دارد- خوشه جوان پنج میلیون ساله NGC 602 واقع شده است.خوشه NGC 602 (تقریباً در مرکز این نمای تلسکوپی) با گاز و غبار احاطه شده است. میزان زاویه ای این خوشه به میزان ماه کامل در آسمان و قطر آن برابر با 200 سال نوری است. ظاهر این خوشه و لایه های درخشان درونی اش نشان می دهد که امواج پرانرژی و موج ضربه های ستاره های جوان باعث دور شدن و پراکندگی گاز و غبار از مرکز خوشه و سحابی شده اند. نام سحابی میزبان NGC 602 سحابی مارمولک پرنده است؛ اگر بال های گسترده این سحابی و تصویری از مارمولک پرنده را مقایسه کنید، متوجه می شوید که این نام برازنده این سحابی است.

سحابی کروی CG4 با دنباله ای عجیب

در این نمای ژرف آسمان، سحابی کروی و کم نور CG4 را می بینید که 1300 سال نوری دورتر از ما در صورت فلکی کشتی دم قرار گرفته است. قطر این سحابی 1/5 سال نوری و طول دنباله آن 8 سال نوری است که بلندتر از هر دنباله داری در منظومه خورشیدی ما است. در واقع این ابر غبارآلود آن قدر مواد کافی دارد که بتواند چند ستاره خورشیدمانند را شکل بدهد. این سحابی ظاهر بسیار عجیبی دارد و هنوز دانشمندان نمی دانند که چطور به این شکل رسیده است؛ بخشی از آن شبیه به دنباله ی بلند دنباله دارها است که تقریباً نزدیک به ابرنواختر بادبان (در نزدیکی سحابی صمغ) واقع شده است درحالی که سر این دنباله دار که به شکل ابری کروی است. تقریباً در مرکز تصویر کهکشانی را از لبه می بینید که با این که ظاهراً به نظر نزدیک به سحابی CG4 می رسد اما در واقع 100 میلیون سال نوری دورتر است.

ستون ها و فوران های سحابی پلیکان

سحابی پلیکان که بخشی از آن را در تصویر می بینید در صورت فلکی قو واقع شده است؛ محلی برای تولد ستاره های نو که بخش هایی از آن را غبار تاریک پوشانده است. این غبارهای تاریک در جّوِ سرد ستاره های جوان شکل می گیرند و با بادهای ستاره ای و انفجارهای قدرتمند پراکنده می شوند. فوران های هربیگ -هارو (Herbig-Haro)، که در سوی راست تصویر می بینید، از ستاره ها نشأت گرفته اند و ستون غباری را - که میزبان آن ها است و چند سال نوری گسترده شده - نابود می نمایند. رنگ های این تصویر به طور علمی تغییر نموده اند تا بر وجود نوری تأکید گردد که از اندازه اندکی نیتروژن یونیزه شده، اکسیژن، گوگرد و اندازه بسیار زیادی هیدروژن و هلیم نشأت گرفته است. سحابی پلیکان (یا Pelican Nebula - IC 5067, IC 5070) از ما 2000 سال نوری فاصله دارد و با تلسکوپی کوچک بالاتر از ستاره درخشان آلفا-قو (Deneb) دیده می گردد.

ابر، مریخ، زهره و ماه

کم پیش می آید که ابری چنین جالب و زیبا در عکس تان جا خوش کند. درواقع ایده اصلی این تصویر بر این بود که در شب مقارنه مریخ و زهره (یک هفته و نیم پیش) از این دو سیاره همراه با هلال ماه و ایستگاه فضایی بین المللی عکس برداری گردد. اما متأسفانه در جزیره Madeira (مکان عکس برداری) هوا ابری شد. روز بعد پیش از غروب خورشید این ابر عدسی وار (lenticular cloud) در آسمان ظاهر شد و عکاس خلاق، برنامه نوی در پیش گرفت. چپ-پایین ابر هلال ماه و زهره درخشان دیده می شوند. با این حال این ابر بیشتر شبیه به فضاپیمایی است که همه نگاه بیینده را به سوی خود جلب می نماید نور خورشید در حال غروب لایه های آن را روشن و درخشان نموده و سایه های زیبا و پیچیده ایجاد نموده است که می توانید آن را در این جا در ویدیو ببینید. زهره و مریخ اواخر ماه آگوست باز هم نزدیک به هم در آسمان ظاهر خواهند شد اما این که کجا می توانید چنین ابری دوست داشتنی برای گرفتن عکس بیابید؛ معلوم نیست.

وقتی نسر واقع ستاره شمال می گردد

حدود 12 هزار سال دیگر ستاره نسر واقع٬ ستاره شمالی خواهد شد؛ در آن موقع این ستاره٬ تنها ستاره پرنور نزدیک به قطب شمال گنبد آسمان است. اگر در آن دوره دوربین عکاسی را برای عکاسی با نوردهی طولانی مدت روی سه پایه ای بکارید و آن را روی ستاره نسر واقع متمرکز کنید تصویر حاصل٬ منظره ای از رد ستارگان است که نقطه ای نزدیک به نسر واقع در مرکز آن واقع شده است. تصاویر رد ستارگان بر اثر چرخش زمین به دور خود خلق می شوند. واضح است که اکنون پرنورترین ستاره پیرامون قطب شمال آسمان همچنان ستاره قطبی است اما با توجه به حرکت تقدیمی زمین این ستاره جایش را تغییر خواهد داد. حرکت تقدیمی حرکتی شبیه به چرخش فرفره است که یک دوره کامل آن برای زمین حدود 26 هزار سال است. اگر دوربین تان آماده است و علاقه ندارید تا 12 هزار سال دیگر منتظر باشید تا نسر واقع ستاره شمالی گردد به رد ستاره گان معاصر سمت چپ توجه کنید؛ در کنار آن نیز رد ستارگانی که قرار است در سال 14000 پس از میلاد دیده گردد واقع شده است. هر دو تصویر٬ در ماه آوریل در منطقه ای در پرتغال ثبت شدند. عکاس آسمان برای این که بتواند تصویر رد ستاره های نسر واقع را حدود 12 هزار سال دیگر شبیه سازی کند از دو دوربین مجهز به پایه ردیاب ستاره ای استفاده نموده است تا بتواند با تلفیق چرخش هر دو آن ها تغییر ظاهری قطب شمال گنبد آسمان را ایجاد کند.

سحابی سیاره نمای Mz3: سحابی مورچه

چرا این مورچه٬ شبیه یک کره بزرگ نیست؟ سحابی سیاره نمای Mz3 محصول مرگ ستاره ای شبیه به خورشید است؛ ستاره ای که بدون شک گرد است. اما چرا گازهایی که از این سحابی خارج شده اند شکلی شبیه به شکل مورچه را تداعی می نمایند که اصلاً گرد نیست. نشانه هایی را می توان برای پاسخ به این پرسش پیدا کرد که از جمله آن ها می توان به گازهای خروجی این سحابی اشاره نمود که با سرعت 1000 کیلومتر بر ساعت از آن خارجی می گردد که طول آن حدود یک سال نوری می گردد. بعلاوه میدان مغناطیسی اطراف ستاره مرکزی این سحابی ممکن است نشانه ای دیگر باشد. یک پاسخ احتمالی ممکن است این باشد که سحابی Mz3 ستاره ای دیگری٬ با نورکم تر در نزدیکی ستاره درخشان تر پنهان نموده باشد. نظریه ای دیگر هم وجود دارد که بر اساس آن گفته می گردد ممکن است نوع چرخش و میدان مغناطیسی ستاره اولیه چنین شکلی را پدید آورده باشد. از آن جایی که ستاره مرکزی به خورشید بسیار شبیه است٬ منجمان امیدوارند بتوانند با مطالعه بیشتر تاریخ این مورچه کیهانی غول پیکر٬ به فهم بیشتری از آینده خورشید و زمین دست پیدا نمایند.

نگهبانان شمال گان

چه کسانی از قطب شمال حفاظت می نمایند؟ از نگاه کردن به تصویر بالا شاید بتوان گفت که احتمالاً درختان غول پیکر پوشیده از برف و یخ این مسئولیت را بر عهده دارند. تصویری حاضر٬ چند سال پیش در فصل زمستان در لاپلند فنلاند ثبت شد؛ در آن جا ممکن است دمای هوا بسیار کاهش پیدا کند و برف ببارد. هنگامی که درخت های این منطقه ها در پوشیده از برف می شوند به فضایی های نگهبان شباهت پیدا می نمایند و منظره ها سورئالی شبیه به این را پدید می آورند. در دوردست ها٬ پشت این تصویر غیرعادی زمینی٬ منظره آشنایی دیده می گردد: کمربند زهره که بخش تاریک آسمان را از روشنایی نور خورشید جدا نموده است زیرا خورشید از پشت عکاس در حال طلوع کردن است. طبیعتاً این منظره درختان و تصویر لاپلند در فصل بهار به گونه ای دیگر خواهد بود.

قلب خوشه کهکشانی سنبله

خوشه کهکشانی سنبله٬ نزدیک ترین خوشه کهکشانی به کهکشان راه شیری ماست. این خوشه آ ن قدر نزدیک است که از دید ناظر زمینی حدود 5 درجه آسمان را می پوشاند؛ این میزان تقریباً 10 برابر میزان ظاهری ماه کامل در آسمان است. قلب خوشه کهکشانی سنبله در فاصله 70 میلیون سال نوری ما واقع شده است و شامل بیش از 2 هزار کهکشان است. این خوشه٬ کشش گرانشی به سزایی روی خوشه کهکشانی محلی دارد که کهکشان راه شیری هم در آن عضو است. خوشه سنبله نه تنها شامل کهکشان های پرستاره است بلکه میزبان گازهای داغ فراوانی است که در طول موج پرتو-ایکس می تابند. حرکت کهکشان ها به داخل و پیرامون خوشه ها نشان می دهد که اندازه فراوانی ماده تاریک در آن ها وجود دارد که از اندازه مواد رویت پذیر بیشتر است. تصویر بالا قلب خوشه سنبله را نشان می دهد که شامل کهکشان های مسیه می گردد که از جمله آن می توان به چشم های مارکاریان در بالا سمت چپ٬ M86 اندکی بالاتر از مرکز در سمت راست٬ M84 کمی دورتر در سمت راست تصویر و کهکشان مارپیچی NGC 4388 در پایین تصویر اشاره نمود.

نوری از قو

برای جشن گرفتن نجومیِ سال دنیای نور، این تصویر را به نمایش گذاشتیم که نمایی شگفت انگیز از کهکشان فعال Cygnus A در طیف نور الکترومغناطیس است. این تصویر ترکیبی از اطلاعات پرتوی ایکس (به رنگ آبی) رصدخانه فضایی چاندرا، امواج رادیویی و نور مرئی است. این کهکشان منبعی بزرگ از پرتوی ایکس پُرانرژی است اما بیشتر به دلیل امواج رادیویی که کم ترین انرژی را در طیف دارد، معروف است و یکی از برترین سوژه ها برای رادیوتلسکوپ ها است. Cygnus A در فاصله 600 میلیون سال نوری، یکی از نزدیک ترین و قوی ترین منابع رادیویی به ما است. در این تصویر تابش رادیویی (به رنگ سرخ) فوران های این کهکشان را نشان می دهد که هرکدام 300 هزار سال نوری گسترده شده و از سیاه چاله ابرپرجرم مرکزی آن نشأت می گیرند. نقاط گرم تر و داغ انتهای فوران ها با بخش های سردتر، و چگال تر ماده ترکیب شده اند. نور مرئی فقط به هاله های زردرنگ محدود شده است که اطلاعات آن از تلسکوپ فضایی هابل و پیمایش گر دیجیتالیِ آن به دست آمده است تا این تصویر ترکیبی از چند طول موج را تکمیل کند.

نمای درونی ایستگاه فضایی بین المللی

این تصویر (که در روز 4 ژانویه گرفته شده است) نمایی از درون اتاقک Cupola را نشان می دهد که هفت پنجره دارد و فضایی مناسب برای کنترل بازوی روبوتیک Canadarm2 است. این بازو را، که به فضانوردان در راه پیمایی های فضایی کمک می رساند و وظیفه جابه جایی بارها و ابزارها را دارد، در سوی راست تصویر بیرون از پنجره می بینید. خود اتاقک Cupola به اتاقک دیگری (Tranquility module) متصل است که رو به زمین قرار گرفته و در بخش پایینی ایستگاه است. علاوه بر این تصویری پانوراما از زمین هم به طور مبهمی در مرکز دیده می گردد. ایستگاه بین المللی با دوره گردش 90 دقیقه ای در ارتفاع 400 کیلومتری از زمین قرار گرفته است.

شکارچی فروسرخ

سحابی بزرگ شکارچی نمایی خیره نماینده دارد اگرچه با چشم غیرمسلح فقط به شکل لکه ای مه آلود در صورت فلکی شکارچی (جبار) دیده می گردد. در این تصویر موزاییکی با میدان دید باز و رنگ های غیرواقعی که در چهار نوار گوناگون فروسرخ گرفته شده است، این سحابی را همراه با گازهای داغ، غبار تیره و ستاره های تازه شکل گرفته می بینید. آن چه سحابی شکارچی (M42) را چنین درخشان می نماید خوشه ستاره ای ذوزنقه (Trapezium) است که نزدیک مرکز این تصویر است. غباری که بیشتر این منطقه را دربرگرفته است، نور ستاره های درخشان (در این تصویر) را بازتاب می نماید و درخششی نارنجی رنگ پیرامون خود این ستاره ها ایجاد می نماید. مجموعه غبارآلود سحابی بزرگ شکارچی، که شامل سحابی سراسب هم می گردد، به آهستگی در 100 هزار سال آینده پراکنده می گردد. رصدخانه WISE این تصویر را گرفته است.

ماهِ کامل آسیاب بادی

این ماه کامل درخشان در جزایر قناری (جزیره Fuerteventura) پس از غروب خورشید طلوع نموده است. ماه که در شب 4 و 5 ژانویه به فاز کامل خود رسیده، نخستین ماه کامل پس از انقلاب زمستانی و نخستین ماه کاملِ سال نو میلادی است. در آمریکای شمالی به نخستین ماه کامل ژانویه، ماهِ گرگ می گویند اما برای این ماه که در هوای گرگ ومیش در جزیره ای طلوع نموده که میزبان بادهای شدید و آسیاب های بادی سنتی است، نام دیگری باید انتخاب کرد. این تصویر تِلِه در فاصله ای از آسیاب بادی گرفته شده است که قیاسی چشم گیر از میزان ظاهری آسیاب بادی و ماه به دست می دهد.

بازوی کهکشان مارپیچی NGC 1097 در کوره

کهکشان مارپیچی NGC 1097 در آسمان جنوبی، در فاصله 45 میلیون سال نوری از ما در صورت فلکی کوره واقع شده است. ستاره های صورتی رنگ، بازوی مارپیچی آبی این کهکشان را مانند نگین هایی درخشان تزئین نموده اند و این نمای رنگارنگ کهکشانی را شکل داده اند. به نظر می رسد که این کهکشان دو همدم دارد یکی پایین و دیگری در سوی چپ کهکشان، در فاصله 40 هزار سال نوری از هسته درخشان آن قرار گرفته اند. در نوردهی های بیشتر، فوران های مرموز و کم نوری دیده می گردد که از سوی چپ کهکشان و از بازوی آن رو به بیرون در حرکت است. در واقع تا به حال 4 فوران در تصاویر NGC 1097 در نور مرئی دیده شده است. دنباله فوران ها به هسته کهکشان می رسد اما از آن جا نشأت نگرفته اند. این فوران ها شاید به دلیل برخورد کهکشانی میان NGC 1097 و کهکشانی کوچک تر ایجاد شده باشند و این جریان ها به جای مانده ستاره های فسیل و نابود شده گذشته هستند. هسته کهکشان NGC 1097 - از دسته کهکشان های سیفرت Seyfert (با تلفظ صحیح زایفرت) میزبان سیاه چاله ای اَبَرپُرجرم است.

ستاره های تاج جنوبی

گاز و غبار کیهانی که در این نمای تلسکوپی می بینید در فاصله ای کم تر از 500 سال نوری از ما در مرز شمالی صورت فلکی تاج جنوبی (Corona Australis) قرار گرفته است. غبار مانع عبور نور ستاره های دورتر در راه شیری و ستاره هایی می گردد که تازه در حال شکل گرفتن هستند. گروهی از سحابی های بازتابی با نام های NGC 6726، NGC 6727 و IC 4812 نور ستاره های داغ و جوان این منطقه را بازتاب می نمایند و به رنگ آبی دیده می شوند. در سوی چپ تصویر سحابی NGC 6729 دورتادور ستاره متغیر و جوان R-تاج جنوبی را گرفته است و اندکی پایین تر کمان ها درهم پیچیده و درخشانی دیده می گردد که با نام اجرام Herbig-Haro شناخته می شوند. این نمای تلسکوپی یک درجه از آسمان را می پوشاند.

ستون های آفرینش

دوربین های تلسکوپ فضایی هابل (1990-2015) برای جشن 25 سالگی این تلسکوپ دوباره به دیدار ستون های آفرینش رفته اند، ستون هایی که هابل در سال 1995 برای نخستین بار از آن ها عکس گرفت. ستون های آفرینش درواقع ابرهایی از گاز و غبارند که چند سال نوری گسترده شده و در فاصله 6500 سال نوری در سحابی عقاب (M16 در صورت فلکی مار) قرارگرفته اند و محل تولد ستاره های نو هستند. این ظاهر زیبا و عجیب به دلیل بادهای قدرتمند و تابش شدید و درخشان فرابنفش ستاره های پرنور و پرجرم خوشه M16 ایجاد شده است. این فضای پرتلاطم در سحابی عقاب که ستاره ها در آن شکل می گیرند - و جزئیات بی نظیری از آن در تصویر هابل ثبت شده است- شبیه به شرایطی است که خورشید منظومه ما در آن شکل گرفته است. تلسکوپ فضایی هابل 25 سال است که در مدار زمین (با ارتفاع کم) به کاوش و جست وجوی دنیا مشغول است.

پوست روباه، تک شاخ و درخت کریسمس

میوه درخت کاج، پوست روباه و درخت کریسمس چه چیز مشترکی دارند؟ فقط می توان گفت که همه ی آن ها در صورت فلکی تک شاخ (Monoceros) درکنار هم قرار گرفته اند. در این تصویر ناحیه ای از فضا را می بینید که محل تولد ستاره های نو است و با نام NGC 2264 شناخته می گردد؛ ابری کیهانی از گاز و غبار که 2700 سال نوری از ما فاصله دارد. سحابی نشری با نور سرخی که از نور پرانرژی ستاره های تازه متولدشده برانگیخته شده است و با غبار میان ستاره ای تیره ترکیب شده است. از طرفی ابرهای غبار در کنار ستاره های جوان و داغ قرار گرفته اند و نور آن ها را بازتاب می نمایند که باعث تشکیل شدن سحابی بازتابی شده است. گستردگی این تصویر در حدود قطر ماه کامل است و با توجه به فاصله ای که NGC 2264 از ما واقع شده است چیزی در حدود 30 سال نوری را پوشش می دهد. در این تصویر سحابی پوست روباه در گوشه راست-پایین تصوی، ستاره درخشان و متغیر S-تک شاخ اندکی بالاتر از پوست روباه و سحابی میوه کاج در سوی چپ تصویر دیده می گردد. ستاره های NGC 2264 با نام خوشه ستاره ای درخت کریسمس شناخته می شوند. درخت کریسمسی که نوک آن سحابی میوه کاج و انتهای پهن تر آن ستاره S-تک شاخ است.

قلب شکارچی

در نزدیکی مرکز این تصویر دقیق کیهانی، در قلب سحابی شکارچی، چهار ستاره پرجرم و داغ وجود دارند که با نام ذوزنقه آن ها را می شناسیم. این ستاره ها در منطقه ای به وسعت 1/5 سال نوری قرار گرفته اند. تابش یونیزه شده فرابنفش این ستاره ها، مخصوصاً درخشان ترین آن ها، Theta-1 Orionis C، این زایشگاه ستاره ای را با درخششی خیره نماینده روشن می نماید. خوشه سحابی شکارچی که اکنون سه میلیون ساله است، در روزگار جوانی از این هم فشرده تر بوده است و آنالیز ها نشان می دهند که برخوردهای ستاره ای باعث به وجود آمدن سیاه چاله ای بزرگ با جرمی بیش از 100 برابر جرم خورشید در آن شده اند. وجود سیاه چاله در این خوشه، تغییرات نور رصد شده از ستاره های ذوزنقه را به خوبی شرح می دهد. سحابی شکارچی 1500 سال نوری از ما فاصله دارد و عملاً نزدیک ترین سیاه چاله به زمین است.

ابرنواختر بادبان

در این تصویر زیبا صفحه کهکشان راه شیری را می بینید. این نمای تلسکوپی که 10 درجه از آسمان را می پوشاند، لبه شمال غربی صورت فلکی بادبان و درخشان ترین بخش آن یعنی به جای مانده ابرنواختر بادبان را نشان می دهد (ابری از غبار و ذرات که از مرگ ستاره ای پُرجرم به جای مانده اند و در حال توسعه اند). نور انفجار این ابرنواختر 11 هزار سال پیش به زمین رسیده است و اکنون در میان گاز درخشان به جای مانده از آن،هسته چرخان و بسیار چگالی وجود دارد که با نام تپ اختر بادبان می شناسیم. این به جای مانده ابرنواختری که 800 سال نوری از ما فاصله دارد در ابرِ بزرگ تر و قدیمی تر سحابی صمغ(که خود به جای مانده ابرنواختر دیگری است) واقع شده است.

دنباله دار لاوجوی و سحابی دمبل کوچک

دنباله یونی بسیار زیبای لاوجوی حدود 3 درجه از این نمای تلسکوپی را به خود اختصاص داده؛ نمایی که در 20 فوریه ثبت شده است. پس زمینه پرستاره این تصویر شامل ستاره آبی رنگ فی-برساوش و سحابی سیاره نمای زیبای M76 یا دمبل کوچک (بالای دنباله دار) می گردد. دمبل کوچک (هم نام سحابی درخشان تر دمبل - M27) فقط به میزان پهنای ماه کامل با گیسوی سبز لاوجوی فاصله دارد. دنباله دار لاوجوی (C/2014 Q2) هم اکنون در مسیر حرکت خود از فضای داخلی منظومه خورشیدی حدود 10 دقیقه نوری و 190 میلیون کیلومتر دورتر از زمین قرار گرفته است. اما سحابی دمبل کوچک حدود 3 هزار سال نوری دورتر از ما واقع شده است. لاوجوی به سوی شمال صورت فلکی ذات الکرسی در حرکت است و نسبت به آن چه پیش بینی شده بود با سرعت کم تری درخشش خود را از دست می دهد؛ بنابراین هنوز هم هدف خوبی برای تلسکوپ های کوچک محسوب می گردد.

سحابی رزتا غرق در هیدروژن و اکسیژن

از میان ابرهای گاز و غبارِ کیهانی این فقط سحابی رزتا نیست که تصویری از گل را به فکر می آورد اما قطعاً مشهورترین سحابی از این دسته است. در لبه های ابر مولکولی بسیار بزرگ در صورت فلکی تک شاخ، تقریباً 5 هزار سال دورتر، باد و تابش ستاره های داغ و جوان مرکز خوشه، گلبر گ های این رز زیبا و متقارن را شکل داده اند. ستاره های پرانرژی این خوشه که با نام NGC 2244 شناخته می شوند فقط چند میلیون ساله اند و سحابی رزتا (Rosette Nebula یا NGC 2237) در حدود 50 سال نوری میان آن گسترده شده است. این سحابی زیبا را می توانید با تلسکوپی کوچک که به سوی صورت فلکی تک شاخ (Unicorn) نشانه رفته است، ببینید.

مقارنه ماه، زهره و مریخ در آسمان شام گاهی

هشت سال پیش، آسمان شام گاهی در افق غربی اش میزبان زوج زیبای هلال ماه و زهره درخشان بود. تصویر این مقارنه و بازتاب زمستانی آن در دریاچه در 19 فوریه سال 2007، در Bolu (ترکیه) گرفته شد. از 8 سال پیش تا به حال زهره 13 بار در مدارش دور خورشید چرخیده است و اکنون دوباره این سیاره زیبا همراه با خورشید در موقعیتی قرار گرفته اند که آن موقع در آسمانِ زمین داشتند. امشب هلال ماه، زهره و خورشید دقیقاً به همان شکلی که 8 سال پیش در آسمان بودند، دیده خواهند شد. اما در روز 20 فوریه سال 2015 (امروز 1 اسفند 1393) به این جمع سیاره مریخ هم اضافه خواهد شد. فردا شب هم در آسمان شام گاهی می توانید مریخ کم نورتر را بسیار نزدیک به زهره بیابید.

خورشیدی مانند گل سرخ

گاهی خورشید شبیه به گل به نظر می رسد؛ اما دقیقاً چه مواقعی؟ نمایی نزدیک از فام سپهر در نور سرخی که از هیدروژن ساطع می گردد، منظره ای شبیه به این تصویر پیش رویتان می گذارد: خورشیدی شبیه به گل سرخ! رنگ های این تصویر، که در اکتبر 2014 از منطقه فعال 2177 گرفته شده است، تغییر داده شده اند. گل برگ های اصلی تصویر درواقع رشته های داغ پلاسما هستند که برخی از آن ها قطری بیشتر از قطر زمین دارند. وقتی از لبه به خورشید نگاه کنید به این رشته ها فوران های داغ خورشیدی، سیخک یا spicules می گویند و اگر در منطقه ها غیرفعال خورشیدی آن ها را ببینید، نام mottles (لکه لکه یا خال دار) را بر خود می گیرند. منطقه فعال 2177 چند روزی بر خورشید باقی ماند تا این که میدان مغناطیسی قدرتمند خورشید سطح آن را باز پرآشوب کرد، آشوبی که همچنان تا الان ادامه دارد.

شفق بر فراز یخ ها

این تصویر فیش آی (چشم ماهی) با نمایی وسیع از آسمان و یخ در روز 1 فوریه از جنوب شرقی ایسلند در ساحل Jökulsárlón گرفته شده است. قطعات یخ روی ساحل شنی سیاه زیر نور ماه می درخشند و ماه که تقریباً کامل است با هاله ای درخشان احاطه شده است. کریستال های یخ در ابرهای نازکِ ارتفاعات بالا نور ماه را بازمی تابانند و این هاله 22 درجه را به وجود می آورند. علی رغم وجود نور درخشان ماه، شفق های زیبا در این نمای وهم انگیز می پایکوبیند. از ابتدای ماه فوریه حضور این شفق ها پررنگ تر شده است چراکه بادهای پرانرژی خورشیدی (از تاج خورشید) به شدت با مغناط کره زمین برخورد می نمایند. در این تصویر می توانید مشتری درخشان را، که نزدیک به مقابله است، در سوی چپ تصویر بیرون از هاله ماه ببیند.

سوالات متداول (Smart FAQ)

1. چرا رنگ سحابی ها در عکس های ناسا با آنچه با تلسکوپ می بینیم فرق دارد؟

بسکمک از سحابی ها در طیف هایی تابش می نمایند که چشم انسان قادر به تماشا آن ها نیست. دوربین های تلسکوپ ها داده های فروسرخ یا فرابنفش را ثبت نموده و سپس دانشمندان آن ها را به رنگ های مرئی اختصاص می دهند. این کار نه برای زیبایی، بلکه برای تفکیک عناصر شیمیایی مختلف در ابرهای گازی انجام می گردد. بنابراین این تصاویر در واقع ترجمه بصری واقعیت های فیزیکی هستند که فراتر از بیولوژی چشم ما قرار دارند.

2. آیا ستاره نسر واقع واقعاً می تواند جای ستاره قطبی را در جهت یابی بگیرد؟

بله، به دلیل حرکت تقدیمی محور زمین، قطب شمال آسمانی در طول هزاران سال تغییر مکان می دهد. نسر واقع یکی از درخشان ترین ستاره های آسمان است و جهت یابی با آن بسیار ساده تر از ستاره قطبی فعلی خواهد بود. البته این اتفاق در یک شب رخ نمی دهد و هزاران سال زمان ضروری است تا محور زمین به سمت آن نشانه برود. برای انسان های باستان نیز ستاره ثعبان در صورت فلکی اژدها نقش ستاره قطبی را ایفا می نموده است.

3. منظور از رنگ های مصنوعی در تصاویر نجومی چیست؟

رنگ مصنوعی یا رنگ کاذب ابزاری برای آشکارسازی جزئیاتی است که در نور طبیعی پنهان می مانند. مثلاً در تصویر مرکز کهکشان، رنگ آبی به ستاره های قدیمی و قرمز به غبار گرم اختصاص داده شده است. این کدگذاری رنگی به اخترفیزیکدانان اجازه می دهد تا ساختار حرارتی و شیمیایی یک جرم آسمانی را در یک نگاه تحلیل نمایند. بدون این تکنیک، بسکمک از تصاویر تلسکوپ اسپیتزر فقط به صورت لکه های خاکستری مبهم به نظر می رسیدند.

4. چطور یک سحابی می تواند همزمان هم زایشگاه باشد و هم قبرستان ستاره ای؟

این چرخه حیات در کیهان بسیار رایج است و مواد حاصل از مرگ یک ستاره، مواد اولیه ستاره بعدی را می سازد. وقتی یک ستاره پرجرم منفجر می گردد، عناصر سنگینی را در فضا پخش می نماید که باعث غنی سازی ابرهای گازی اطراف می گردد. این ابرها تحت فشار موج انفجار متراکم شده و نسل نوی از ستاره ها و سیارات را به وجود می آورند. در واقع اتم های بدن ما همگی در قلب ستاره هایی ساخته شده اند که میلیاردها سال پیش منفجر شده اند.

5. آیا ممکن است در سحابی هایی مثل پلیکان یا رزتا حیات وجود داشته باشد؟

در داخل خود سحابی به دلیل تشعشعات فرابنفش شدید و دمای بسیار بالا، امکان وجود حیات به شکلی که می شناسیم نیست. اما در قرص های پیش سیاره ای که اطراف ستاره های جوان این سحابی ها شکل می گیرند، مواد آلی و آب کشف شده است. این منطقه ها در واقع کارخانه های شیمیایی هستند که بلوک های اولیه زندگی را فراوری و در فضا پخش می نمایند. پس سحابی ها به طور مستقیم میزبان حیات نیستند، اما بستر لازم برای پیدایش آن را در آینده فراهم می نمایند.

6. تفاوت سحابی های بازتابی و نشری در چیست؟

سحابی های نشری مثل رزتا، خودشان نور فراوری می نمایند چون گازهای آن ها به وسیله ستاره های داغ یونیزه شده و می درخشند. اما سحابی های بازتابی مثل ستاره های تاج جنوبی، صرفاً نور ستاره های نزدیک را مثل یک آینه یا مه غلیظ بازتاب می دهند. معمولاً سحابی های نشری قرمز رنگ (به دلیل هیدروژن) و سحابی های بازتابی آبی رنگ (به دلیل پراکندگی نور) دیده می شوند. تماشای ترکیب این دو نوع سحابی در یک قاب، یکی از زیباترین منظره ها برای عکاسان نجومی است.

7. چرا در برخی تصاویر کهکشانی، فوران های جت از مرکز کهکشان خارج می گردد؟

این جت ها ناشی از فعالیت سیاه چاله های ابرپرجرم در هسته کهکشان های فعال هستند که مواد را قبل از بلعیدن، شتاب می دهند. وقتی ماده به دور سیاه چاله می چرخد، میدان های مغناطیسی فوق العاده قوی ایجاد می گردد که بخشی از ماده را با سرعت نزدیک به نور به بیرون پرتاب می نماید. این فواره ها می توانند صدها هزار سال نوری در فضا پیش بروند و حتی کهکشان های همسایه را تحت تأثیر قرار دهند. تصویر کهکشان Cygnus A یکی از برترین نمونه ها برای نمایش این قدرت بزرگ و ویرانگر کیهانی است.

شما کدام گوشه از کیهان را ترجیح می دهید؟

تماشای این تصاویر همواره حس عجیبی از کوچکی و در عین حال عظمت فکر انسان را به همراه دارد. کدام یک از این پدیده ها برای شما شگفت انگیزتر بود؟ آیا فکر می کنید روزی انسان بتواند به نزدیکی یکی از این سحابی ها سفر کند یا ترجیح می دهید از همین راه دور به تماشای این شکوه بنشینید؟ نظرات و کنجکاوی های خود را در بخش دیدگاه ها با ما و دیگر دوستانتان به اشتراک بگذارید؛ ما مشتاقانه منتظر خواندن تحلیل های شما هستیم!

نوشته های مرتبط با عکس های نجومی

• گالری عکس شگفتی های اعماق آسمان؛ از قلب تپنده پلوتو تا پایکوبی دنباله دار پن استارز در افق
• اطلس فوتون ها: سفری خیره نماینده از طیف خورشید تا قلب پلوتو
• از طلوع زمین تا اشباح سرخ: سفری تصویری به ژرفای ناشناخته های کیهان
• آلبوم اسرارآمیز فضا؛ از سحابی های رنگارنگ تا تپ اخترهای در حال چرخش
• از قلب پلوتو تا دیوار چین: سفری تصویری به شگفتی های بی سرانجام کیهان

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .

با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.

باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران

مطالب مرتبط

معرفی کتاب: پایکوبی دنیا، از اسطوره های آفرینش تا انفجار بزرگ

معرفی کتاب: پایکوبی دنیا: از اسطوره های آفرینش تا انفجار بزرگ

ستون های آفرینش

جیمز وب عکس 122 مگاپیکسلی باورنکردنی از ستون های آفرینش گرفته است

عکس غبارآلوده نو جیمز وب از ستون های آفرینش: زیبایی و خوف انگیزی!

شفق قطبی یا شفق شمالی چرا ایجاد می گردد؟